Rijbewijs B Halen in België: Stap voor Stap Gids (2026)
Volg het volledige traject om je rijbewijs B in België te halen, van theorie-examen tot terugkommoment.
Jeroen Vandenberghe23 mei 2026
Rijbewijs halen in België lijkt ingewikkeld — er zijn meerdere examens, administratieve stappen, wachttijden en verplichte opleidingsmomenten. Maar wie het hele proces op voorhand begrijpt, heeft een enorme voorsprong op wie het improviseert.
In deze gids leggen we het volledige traject stap voor stap uit: van je eerste theorie-lesje tot het moment dat je met een definitief rijbewijs B de baan op mag. Met de correcte tijdlijn voor 2026, de actuele kosten, en de valkuilen die de meeste kandidaten niet zien aankomen.
Kort antwoord: Rijbewijs B halen in België verloopt in 7 stappen: theorie-examen, oogtest, voorlopig rijbewijs aanvragen, oefenperiode met begeleider (min. 3 maanden), vormingsmoment begeleider, praktijkexamen, en terugkommoment 6 tot 9 maanden later. Gemiddeld duurt het volledige traject 8 tot 14 maanden.
Voor Je Begint: De Basisvereisten
Voordat je ook maar één stap kunt zetten, moet je aan twee basisvereisten voldoen:
Minimumleeftijd: Je moet minimaal 17 jaar zijn om het theorie-examen af te leggen. Het voorlopig rijbewijs kan je aanvragen vanaf 17 jaar, maar je rijdt altijd met een begeleider tot je 18 bent.
Rijbewijsattest: Je hebt een aanvraag nodig bij je gemeente. Dit is puur administratief maar vereist je identiteitskaart, pasfoto's en een klein administratief bedrag.

De 7 Stappen op een Rij
STAP 1 — Theorie-Examen GOCA (vanaf 17 jaar)
Het theorie-examen rijbewijs B is het vertrekpunt van alles. Je legt het af bij een officieel GOCA examencentrum in je regio.
Wat het inhoudt:
- 50 meerkeuzevragen over verkeersregels, verkeersborden, voorrang, gevaarherkenning, rijvaardigheid, milieu en eerste hulp
- 30 minuten de tijd
- Slaaggrens: 41 van de 50 vragen correct (82%)
- Digitaal op een computer — resultaat onmiddellijk na afloop
Hoe lang is het theorie-examen geldig? 3 jaar. Als je binnen 3 jaar niet slaagt voor je praktijkexamen, moet je het theorie-examen opnieuw afleggen.
Kosten: Gemiddeld €35 tot €45 per poging, afhankelijk van het examencentrum.
Voorbereiding: Gebruik proefexamens die het GOCA-formaat nabootsen. De meeste kandidaten die zakken, onderschatten de moeilijkheidsgraad of bereiden zich te kort voor.
→ Oefen gratis met GOCA-stijl proefexamen
STAP 2 — Oogtest bij Erkende Opticiën of Oogarts
Na het slagen voor het theorie-examen moet je een oogtest ondergaan bij een erkende oogarts of opticiën. Dit is verplicht voordat je een voorlopig rijbewijs kunt aanvragen.
Wat getest wordt:
- Gezichtsscherpte (minimumvereiste: 0.5 met of zonder correctie)
- Gezichtsveld
- Kleurenblindheid (beperkt — alleen voor categorieën vrachtwagen en bus)
- Dieptezicht
Kosten: €30 tot €70 afhankelijk van de opticiën of oogarts.
Tip: Draag je bril of lenzen al bij het rijbewijs aanvragen — als je ze nodig hebt voor de oogtest, worden ze verplicht op je rijbewijs vermeld als conditie.
STAP 3 — Voorlopig Rijbewijs Aanvragen (gemeente)
Met het bewijs van je geslaagd theorie-examen én de attesten van de oogtest ga je naar het gemeentehuis voor het voorlopig rijbewijs.
Documenten nodig:
- Identiteitskaart
- Recent pasfoto (conform normen)
- Bewijs van geslaagd theorie-examen (GOCA attest)
- Attest oogtest
- Administratiekosten (€20 tot €40 afhankelijk van gemeente)
Twee types voorlopig rijbewijs:
| Type | Met begeleider | Zonder begeleider |
| Voorlopig rijbewijs (standaard) | Verplicht — altijd met begeleider | Verboden |
| Vrijgesteld van begeleider (na rijschool) | Niet verplicht na 6 maanden | Mag alleen na specifieke rijschoolfase |
Geldigheid: 18 maanden (verlengbaar tot 36 maanden via M18-procedure als je niet tijdig slaagt voor praktijkexamen).
STAP 4 — Oefenperiode met Begeleider (minimum 3 maanden)
Met het voorlopig rijbewijs op zak begint de oefenperiode. Je rijdt altijd samen met een erkende begeleider in de auto.
Regels tijdens de oefenperiode:
| Regel | Details |
| Maximumsnelheid | 90 km/u op autosnelwegen (niet 120!) |
| Aantal begeleiders | Maximum 2 erkende begeleiders |
| Begeleider aanwezig | Altijd — vooraan rechts in de auto |
| Tijdsbeperkingen | Geen — je mag dag en nacht rijden |
| Alcohollimiet | 0.0 promille voor jou (niet voor begeleider) |
Minimumperiode: Je moet minimum 3 maanden met het voorlopig rijbewijs rijden voor je het praktijkexamen mag afleggen.
Rijschool vs zelfstandig begeleid rijden:
- Rijschool: duurder maar gestructureerder, examinator ziet je als beter voorbereid
- Met begeleider: goedkoper, vereist een gemotiveerde en verantwoorde begeleider
STAP 5 — Vormingsmoment Begeleider (verplicht vanaf 2024)
Sinds 1 maart 2024 is het vormingsmoment voor begeleiders verplicht. Elke persoon die jou begeleidt tijdens de oefenperiode, moet dit vormingsmoment gevolgd hebben voor je het voorlopig rijbewijs aanvraagt.
Wat het inhoudt:
- 3 uur durende opleiding over begeleid rijden, de wet, en coaching technieken
- Beschikbaar bij erkende rijscholen of online
- Certificaat geldig 10 jaar
Wie moet het volgen? Elke begeleider — ook als ze al jarenlang rijervaring hebben en eerder al iemand begeleid hebben.
Kosten: €0 tot €80 afhankelijk van de aanbieder (sommige gemeenten bieden gratis sessions).
Meer details: Vormingsmoment Begeleider: hoe volg je het online?
STAP 6 — Praktijkexamen GOCA
Na minimaal 3 maanden oefenen met het voorlopig rijbewijs mag je het praktijkexamen afleggen. Dit is het rijexamen waarbij een GOCA-examinator naast je zit en je rijgedrag beoordeelt.
Wat getest wordt:
- Vertrek: correcte controles, gordel, spiegels instellen
- Manoeuvres: computer kiest twee manoeuvres uit een vast patroon (parkeren, keren, achteruitrijden)
- Verkeerssituaties in de regio van het examencentrum
- Rijgedrag: vloeiendheid, anticipatie, veiligheid
- Kennis van de verkeersregels in de praktijk
Duur: Gemiddeld 40 tot 60 minuten.
Slaaggrens: Geen punten — je slaagt of zakt op basis van de holistische beoordeling van de examinator. Zware fouten leiden onmiddellijk tot zakken.
Kosten: €120 tot €160 inclusief gebruik rijschoolauto.
STAP 7 — Terugkommoment (6 tot 9 maanden na rijbewijs)
Nadat je geslaagd bent voor het praktijkexamen en je rijbewijs B hebt ontvangen, is je traject nog niet volledig afgerond. Het terugkommoment is verplicht.
Wat het is: Een opleiding van ongeveer 4 uur die je aflegt tussen 6 en 9 maanden na het ontvangen van je rijbewijs. Het gaat over risicobewustzijn, statistieken over jonge bestuurders, en specifieke gevaarssituaties voor beginners.
Gevolgen als je niet gaat: Je rijbewijs kan worden ingetrokken. Het terugkommoment is juridisch verplicht — geen optie.
Kosten: €150 tot €200.
Meer details: Terugkommoment Rijbewijs B: wat is het en wanneer moet je gaan?

Volledige Kostenoverzicht 2026
| Stap | Gemiddelde kost | Min | Max |
| Theorie-examen GOCA (1e poging) | €40 | €35 | €45 |
| Oogtest | €50 | €30 | €70 |
| Voorlopig rijbewijs aanvragen | €30 | €20 | €40 |
| Vormingsmoment begeleider | €40 | €0 | €80 |
| Rijlessen (20 lessen gemiddeld) | €800 | €600 | €1.200 |
| Praktijkexamen (1e poging) | €140 | €120 | €160 |
| Rijbewijs aanmaken (gemeente) | €25 | €20 | €35 |
| Terugkommoment | €175 | €150 | €200 |
| Totaal | €1.300 | €975 | €1.830 |
Tip om kosten te besparen: Slagen op de eerste poging is de grootste kostenbesparing. Een herexamen theorie kost €40, een herexamen praktijk €140. Wie beide herkansen is al €180 extra kwijt, los van de extra rijlessen.
Tijdlijn: Hoe Lang Duurt het Volledige Traject?
| Fase | Minimale duur | Gemiddelde duur |
| Voorbereiding theorie-examen | 2 weken | 4-6 weken |
| Administratie voorlopig rijbewijs | 1 week | 2 weken |
| Oefenperiode met begeleider | 3 maanden (wettelijk minimum) | 6-9 maanden |
| Wachttijd praktijkexamen | 2-4 weken | 4-6 weken |
| Aanmaken definitief rijbewijs | 2-3 weken | 3-4 weken |
| Terugkommoment | 6-9 maanden na rijbewijs | 7 maanden na rijbewijs |
| Volledig traject | 5 maanden | 10-14 maanden |
De 5 Meest Gemaakte Fouten in het Rijbewijstraject
Fout 1: Theorie onderschatten
"Ik rijd al jaren mee als passagier, ik ken de regels wel." Ruim 30% van de kandidaten zakt op de eerste theoriepoging. Bereid je serieus voor.
Fout 2: Begeleider niet laten registreren voor het vormingsmoment
Sinds 2024 is het vormingsmoment verplicht voorafgaand aan de oefenperiode. Wie dit vergeet, kan geen voorlopig rijbewijs aanvragen.
Fout 3: Te snel het praktijkexamen plannen
Je moet minimaal 3 maanden met het voorlopig rijbewijs hebben gereden. Wie dit haast, is wettelijk niet eens toegelaten.
Fout 4: Het terugkommoment vergeten
Het terugkommoment is geen aanbeveling — het is een wettelijke verplichting. Wie niet gaat, riskeert intrekking van het rijbewijs.
Fout 5: Kosten onderschatten
Het gemiddelde traject kost €1.300. Wie herexamens moet doen, betaalt snel €500 tot €800 extra.
Begin Vandaag: Gratis Proefexamen Theorie Rijbewijs B
De eerste stap in jouw rijbewijstraject is het theorie-examen. Begin met een gratis proefexamen om te zien waar je nu staat.