Rijbewijs Halen

Rijbewijs B Halen in België: Stap voor Stap Gids (2026)

Volg het volledige traject om je rijbewijs B in België te halen, van theorie-examen tot terugkommoment.

Jeroen Vandenberghe23 mei 2026
Rijbewijs B halen in België stap voor stap uitgelegd

Rijbewijs halen in België lijkt ingewikkeld — er zijn meerdere examens, administratieve stappen, wachttijden en verplichte opleidingsmomenten. Maar wie het hele proces op voorhand begrijpt, heeft een enorme voorsprong op wie het improviseert.

In deze gids leggen we het volledige traject stap voor stap uit: van je eerste theorie-lesje tot het moment dat je met een definitief rijbewijs B de baan op mag. Met de correcte tijdlijn voor 2026, de actuele kosten, en de valkuilen die de meeste kandidaten niet zien aankomen.

Kort antwoord: Je legt vanaf 17 jaar het theorie-examen met zichttest af, kiest daarna een M36 met begeleider of vanaf 18 jaar een M18 zonder begeleider na minimaal 20 uur rijles, oefent minstens 5 maanden en legt vervolgens het praktijkexamen af. Na uitreiking van je definitieve rijbewijs kan het verplichte terugkommoment tussen 6 en 9 maanden later volgen.

Voor Je Begint: De Basisvereisten

Voordat je ook maar één stap kunt zetten, moet je aan twee basisvereisten voldoen:

Minimumleeftijd: Je moet minimaal 17 jaar zijn om het theorie-examen af te leggen. Het voorlopig rijbewijs kan je aanvragen vanaf 17 jaar, maar je rijdt altijd met een begeleider tot je 18 bent.

Na het theorie-examen: Het examencentrum geeft je een aanvraagformulier voor een voorlopig rijbewijs. Daarmee vraag je het document aan bij je gemeente of, wanneer beschikbaar voor jouw aanvraag, via BelDrive.


De 7 stappen om rijbewijs B te halen in België

De 7 Stappen op een Rij

STAP 1 — Theorie-Examen GOCA (vanaf 17 jaar)

Het theorie-examen rijbewijs B is het vertrekpunt van alles. Je legt het af bij een officieel GOCA examencentrum in je regio.

Wat het inhoudt:

  • 50 meerkeuzevragen over verkeersregels, verkeersborden, voorrang, gevaarherkenning, rijvaardigheid, milieu en eerste hulp
  • Na het voorlezen van elke vraag maximaal 15 seconden antwoordtijd
  • Slaaggrens: 41 van de 50 vragen correct (82%)
  • Digitaal op een computer — resultaat onmiddellijk na afloop

Hoe lang is het theorie-examen geldig? 3 jaar. Als je binnen 3 jaar niet slaagt voor je praktijkexamen, moet je het theorie-examen opnieuw afleggen.

Kosten: €19 per poging in een Vlaams examencentrum.

Voorbereiding: Gebruik proefexamens die het GOCA-formaat nabootsen. De meeste kandidaten die zakken, onderschatten de moeilijkheidsgraad of bereiden zich te kort voor.

Oefen gratis met GOCA-stijl proefexamen


STAP 2 — Zichttest tijdens het Theorie-Examen

Aan het begin van het theorie-examen leg je in het examencentrum een eenvoudige zichttest af. Slaag je niet, dan moet je je laten onderzoeken door een oogarts en het vereiste attest voorleggen voordat je opnieuw aan de zichttest of verdere procedure deelneemt. Er is dus geen standaard afzonderlijke betaalde oogtest bij een opticien na elk geslaagd theorie-examen.


STAP 3 — Voorlopig Rijbewijs Aanvragen (gemeente)

Met het aanvraagformulier van het examencentrum vraag je bij je gemeente of via BelDrive het gekozen voorlopige rijbewijs aan.

Documenten nodig:

  • Identiteitskaart
  • Recent pasfoto (conform normen)
  • Bewijs van geslaagd theorie-examen (GOCA attest)
  • Attest oogtest
  • Administratiekosten (€20 tot €40 afhankelijk van gemeente)

Twee types voorlopig rijbewijs:

ModelVoorwaardenGeldigheid
M36 met begeleiderVanaf 17 jaar; maximaal 2 geregistreerde begeleiders36 maanden
M18 zonder begeleiderVanaf 18 jaar; minimaal 20 uur rijles en bekwaamheidsattest18 maanden

Wanneer een M36 of M18 verloopt, is er geen M18-verlenging. Tijdens de wachttijd van 3 jaar kan onder voorwaarden eenmaal een M12 met begeleider worden aangevraagd na 6 uur rijles en met een nog geldig theorie-examen.


STAP 4 — Oefenperiode (minimum 5 maanden)

Met het voorlopig rijbewijs op zak begint de oefenperiode. Met een M36 rijd je alleen met een geregistreerde begeleider of erkende rijinstructeur. Met een M18 mag je zonder begeleider oefenen.

Regels tijdens de oefenperiode:

RegelDetails
SnelheidVolg de gewone aangeduide en wettelijke snelheidslimieten
Begeleiders M36Maximum 2 geregistreerde begeleiders; minstens 1 aanwezig
M18Zonder begeleider; maximaal 2 passagiers die aan de begeleidersvoorwaarden voldoen
TijdsbeperkingenNiet rijden van 22.00 tot 06.00 uur op vrijdag, zaterdag, zondag, de vooravond van een wettelijke feestdag en de feestdag zelf
AlcoholDe gewone wettelijke alcoholgrenzen gelden; alcohol en leren rijden gaan niet samen

Minimumperiode: Je moet minstens 5 maanden oefenen met een M36 of M18 voordat je het praktijkexamen mag afleggen. Voor de M12 geldt deze nieuwe minimumtermijn niet.

Rijschool vs zelfstandig begeleid rijden:

  • Rijschool: duurder maar gestructureerder, examinator ziet je als beter voorbereid
  • Met begeleider: goedkoper, vereist een gemotiveerde en verantwoorde begeleider

STAP 5 — Vormingsmoment Begeleider (verplicht vanaf 2024)

Sinds 1 maart 2024 is het vormingsmoment verplicht voor begeleiders van kandidaten met een voorlopig rijbewijs met begeleider. Het attest wordt bij het praktijkexamen gecontroleerd. Voor een M36 moet minstens één begeleider het vormingsmoment minstens 5 maanden vóór het praktijkexamen gevolgd hebben.

Wat het inhoudt:

  • 3 uur durende opleiding over begeleid rijden, de wet, en coaching technieken
  • Beschikbaar bij erkende rijscholen of online
  • Certificaat geldig 10 jaar

Wie moet het volgen? Elke begeleider — ook als ze al jarenlang rijervaring hebben en eerder al iemand begeleid hebben.

Kosten: €21. Het bedrag is officieel vastgelegd.

Meer details: Vormingsmoment Begeleider: hoe volg je het online?


STAP 6 — Praktijkexamen GOCA

Na minimaal 5 maanden oefenen met een M36 of M18 mag je het praktijkexamen afleggen. Dit is het rijexamen waarbij een GOCA-examinator naast je zit en je rijgedrag beoordeelt.

Wat getest wordt:

  • Vertrek: correcte controles, gordel, spiegels instellen
  • Onderdelen: risicoperceptietest, voorbereidende controles, twee gekozen manoeuvres en een proef op de openbare weg
  • Verkeerssituaties in de regio van het examencentrum
  • Rijgedrag: vloeiendheid, anticipatie, veiligheid
  • Kennis van de verkeersregels in de praktijk

Duur wegproef: minimaal 40 minuten, naast de risicoperceptietest en administratieve voorbereiding.

Slaaggrens: Geen punten — je slaagt of zakt op basis van de holistische beoordeling van de examinator. Zware fouten leiden onmiddellijk tot zakken.

Kosten examencentrum: €51 voor het volledige praktijkexamen. Eventuele kosten voor een rijschoolvoertuig of begeleiding betaal je afzonderlijk.


STAP 7 — Terugkommoment (6 tot 9 maanden na rijbewijs)

Nadat je geslaagd bent voor het praktijkexamen en je rijbewijs B hebt ontvangen, is je traject nog niet volledig afgerond. Het terugkommoment is verplicht.

Wat het is: Een verplichte opleiding van 4 uur die je, wanneer je aan de Vlaamse voorwaarden voldoet, aflegt tussen 6 en 9 maanden na uitreiking van je definitieve rijbewijs. Wie te laat is, krijgt eerst een aanmaning, 2 maanden extra tijd en een toeslag. Daarna kan een proces-verbaal en een boete tot €4.000 volgen.

Kosten: €128 bij tijdige deelname; €192 na de initiële termijn door de toeslag van €64.

Meer details: Terugkommoment Rijbewijs B: wat is het en wanneer moet je gaan?


Kostenoverzicht voor rijbewijs B halen in België

Volledige Kostenoverzicht 2026

StapOfficiële of variabele kostToelichting
Theorie-examen€19Per poging
Zichttest in examencentrumInbegrepenOogarts alleen nodig bij een onvoldoende zichttest of medische reden
Voorlopig rijbewijsGemeentelijk tariefVerschilt per gemeente
Vormingsmoment begeleider€21Alleen bij de route met begeleider
RijlessenVariabelGeen verplicht aantal bij M36; minimaal 20 uur voor M18
Volledig praktijkexamen€51Rijschoolvoertuig en begeleiding eventueel apart
Definitief rijbewijsMinimaal €20 plus gemeentelijke retributieBij gemeente of via BelDrive aanvragen
Terugkommoment€128Indien van toepassing en tijdig gevolgd

Tip om kosten te besparen: Slagen op de eerste poging voorkomt een nieuwe examenkost en mogelijk extra rijlessen. Een nieuwe theoriepoging kost €19 en een volledig nieuw praktijkexamen €51, exclusief eventuele rijschoolkosten.


Tijdlijn: Hoe Lang Duurt het Volledige Traject?

FaseMinimale duurGemiddelde duur
Voorbereiding theorie-examen2 weken4-6 weken
Administratie voorlopig rijbewijs1 week2 weken
Oefenperiode M36 of M185 maanden (wettelijk minimum)Afhankelijk van je voorbereiding
Wachttijd praktijkexamen2-4 weken4-6 weken
Aanmaken definitief rijbewijsDoorgaans 3-5 werkdagen productieAfhankelijk van gemeentelijke verwerking
Terugkommoment6-9 maanden na rijbewijs7 maanden na rijbewijs
Traject tot definitief rijbewijsMinstens 5 maanden oefenen na afgifte voorlopig rijbewijsAfhankelijk van lessen, oefening en beschikbaarheid examens

De 5 Meest Gemaakte Fouten in het Rijbewijstraject

Fout 1: Theorie onderschatten

"Ik rijd al jaren mee als passagier, ik ken de regels wel." Die redenering onderschat de specifieke examenvragen en de vijfpuntenaftrek voor bepaalde zware fouten. Bereid je serieus voor.

Fout 2: Begeleider niet laten registreren voor het vormingsmoment

Sinds 2024 is het vormingsmoment verplicht voor begeleiders bij de M36-route. De controle gebeurt bij het praktijkexamen; plan het tijdig, want voor minstens één begeleider geldt in beginsel een termijn van 5 maanden.

Fout 3: Te snel het praktijkexamen plannen

Met een M36 of M18 moet je minimaal 5 maanden oefenen voor je praktijkexamen. Wie vroeger inschrijft, wordt niet toegelaten.

Fout 4: Het terugkommoment vergeten

Het terugkommoment is geen aanbeveling — het is een wettelijke verplichting. Wie niet gaat, riskeert intrekking van het rijbewijs.

Fout 5: Kosten onderschatten

De totale kost hangt sterk af van je gekozen opleiding en het aantal rijlessen. Maak daarom een persoonlijk budget op basis van officiële examenkosten, gemeentelijke tarieven en de prijs van je rijschool.


Begin Vandaag: Gratis Proefexamen Theorie Rijbewijs B

De eerste stap in jouw rijbewijstraject is het theorie-examen. Begin met een gratis proefexamen om te zien waar je nu staat.

→ Start gratis proefexamen rijbewijs B