Rijbewijs C in België: vrachtwagenrijbewijs halen in Vlaanderen
Hoe behaal je rijbewijs C in Vlaanderen? Bekijk de juiste categorie, minimumleeftijd, examens, Code 95 en officiële GOCA-tarieven voor 2026.

Wil je met een vrachtwagen rijden in België? Dan heb je, afhankelijk van het voertuiggewicht en de aanhangwagen, een rijbewijs C, C1, CE of C1E nodig. Wie professioneel goederen vervoert, moet meestal ook over vakbekwaamheid — Code 95 — beschikken.
In deze gids lees je welke categorie je nodig hebt, vanaf welke leeftijd je het rijbewijs kunt behalen, hoe de medische keuring en examens verlopen en welke officiële tarieven in 2026 gelden.
Kort antwoord: Voor voertuigen met een maximaal toegelaten massa van meer dan 7.500 kg heb je rijbewijs C nodig. Voor voertuigen van meer dan 3.500 kg tot en met 7.500 kg volstaat C1. Met C of C1 mag je een aanhangwagen tot maximaal 750 kg trekken. Voor een zwaardere aanhangwagen of oplegger heb je CE of C1E nodig. Voor beroepsmatig vervoer is doorgaans ook Code 95 vereist.

Welk vrachtwagenrijbewijs heb je nodig?
De juiste rijbewijscategorie hangt af van de maximaal toegelaten massa, kortweg MTM, van het voertuig en de aanhangwagen.
| Categorie | Welke voertuigen mag je besturen? |
| C1 | Voertuigen van meer dan 3.500 kg tot en met 7.500 kg, gebouwd voor maximaal 8 passagiers naast de bestuurder. Een aanhangwagen tot 750 kg is toegestaan. |
| C | Voertuigen van meer dan 7.500 kg, gebouwd voor maximaal 8 passagiers naast de bestuurder. Een aanhangwagen tot 750 kg is toegestaan. |
| C1E | Een voertuig van categorie C1 met een aanhangwagen of oplegger van meer dan 750 kg, op voorwaarde dat de MTM van het volledige samenstel maximaal 12.000 kg bedraagt. Ook bepaalde combinaties van een voertuig van categorie B met een aanhangwagen van meer dan 3.500 kg vallen hieronder, opnieuw met een totale MTM van maximaal 12.000 kg. |
| CE | Een voertuig van categorie C met een aanhangwagen of oplegger van meer dan 750 kg. De werkelijk toegelaten massa blijft altijd beperkt door de technische voertuiggegevens en de geldende regels. |
Voor C1E moet je eerst houder zijn van C1. Voor CE moet je eerst rijbewijs C hebben. Voor CE of C1E leg je geen nieuw theorie-examen af wanneer je al over het vereiste C-rijbewijs beschikt. Bekijk ook de officiële categorie- en aanhangwagenregels van GOCA Vlaanderen.
Rijbewijs C met of zonder Code 95?
Zonder vakbekwaamheid
Dit traject is bedoeld voor bestuurders die niet beroepsmatig rijden of die onder een wettelijke vrijstelling van Code 95 vallen. Je legt het standaard theorie- en praktijkexamen voor C of C1 af.
Met Code 95
Code 95 is het bewijs van vakbekwaamheid voor professionele vrachtwagenchauffeurs. De code wordt op je rijbewijs vermeld naast de betrokken categorie.
Voor de initiële vakbekwaamheid volg je in Vlaanderen geen algemeen verplichte opleiding van 280 uur. Je moet wel slagen voor de gecombineerde theoretische en praktische examens. De vaak vermelde € 280 is het totale officiële tarief van de drie theoretische Code 95-examens, niet het aantal opleidingsuren.
Minimumleeftijd voor C, C1, CE en C1E
| Situatie | Minimumleeftijd |
| Standaard theorie-examen C/C1 | 17 jaar en 9 maanden |
| Voorlopig rijbewijs Model 3 | 18 jaar |
| C1 of C1E zonder Code 95 | 18 jaar |
| C of CE zonder Code 95 | 21 jaar |
| C, C1, CE of C1E met Code 95 | 18 jaar |
Zonder Code 95 kun je het praktische traject voor C al eerder aanvatten, maar categorie C wordt pas vanaf 21 jaar afgegeven. Op 18-jarige leeftijd kun je zonder Code 95 wel categorie C1 behalen. Met basiskwalificatie en Code 95 zijn de categorieën van groep C vanaf 18 jaar mogelijk. Bekijk het officiële overzicht van de minimumleeftijden in Vlaanderen.
Heb je eerst rijbewijs B nodig?
Voor het standaard theorie-examen C/C1 kun je je vanaf 17 jaar en 9 maanden aanmelden.
Een geldig rijbewijs B is wel vereist voordat je:
- een voorlopig rijbewijs Model 3 aanvraagt;
- aan de praktische opleiding begint;
- het praktijkexamen C of C1 aflegt.
Voor het gecombineerde theorie-examen C/C1 met Code 95 moet je al houder zijn van een geldig rijbewijs B.
Stap 1: het theorie-examen C of C1
Standaard theorie-examen zonder Code 95
| Onderdeel | Regel |
| Aantal vragen | 50 meerkeuzevragen |
| Antwoordmogelijkheden | 2 of 3 per vraag |
| Maximale examenduur | 50 minuten |
| Slaaggrens | Minimaal 41/50 |
| Geldigheid | 3 jaar |
| Officieel tarief in 2026 | € 23 |
Je kunt de leerstof zelfstandig instuderen of zes uur theorieonderricht volgen bij een erkende rijschool. Het aantal herkansingen is niet beperkt. De volledige regels staan in de officiële GOCA-brochure voor C/C1 zonder vakbekwaamheid.
Gecombineerd theorie-examen C/C1 met Code 95
Wie Code 95 wil behalen, moet voor drie afzonderlijke theoretische proeven slagen.
| Proef | Inhoud | Slaaggrens | Maximale duur | Tarief 2026 |
| Meerkeuzevragen | 50 vragen over rijbewijs en wegcode, plus 50 vragen over vakbekwaamheid | 41/50 voor het rijbewijsgedeelte én 40/50 voor het vakbekwaamheidsgedeelte | 100 minuten | € 78 |
| Casestudy’s | 8 situaties met telkens 5 vragen, dus 40 vragen in totaal | 32/40 | 80 minuten | € 66 |
| Mondeling examen | 10 mondeling behandelde vragen met schriftelijke voorbereiding | 80/100 | 60 minuten | € 136 |
Je moet voor alle drie de proeven slagen. Slaag je slechts voor één of twee onderdelen, dan krijg je voor elk geslaagd onderdeel een vrijstelling van drie jaar. De slaagvoorwaarden worden dus niet als één algemene score van 80/100 berekend: elk onderdeel heeft zijn eigen minimumscore. Bekijk de officiële GOCA-brochure voor C/C1 met vakbekwaamheid.

Stap 2: de medische keuring voor groep 2
Voor een rijbewijs van groep C heb je een rijgeschiktheidsattest voor groep 2 nodig. De procedure bestaat uit twee fasen:
- Je laat eerst een oogonderzoek uitvoeren door een oogarts.
- Daarna onderga je een algemeen medisch onderzoek bij Medex of een andere bevoegde medische dienst.
Wanneer je voor Medex kiest, mag het oogonderzoek maximaal drie maanden vóór het medische onderzoek plaatsvinden. Je brengt het ingevulde verslag van de oogarts mee naar je afspraak.
Bij Medex kost het medische onderzoek in 2026 € 88,31 inclusief btw. Kosten van de oogarts of bijkomende onderzoeken kunnen daar nog bovenop komen.
Als je medisch geschikt wordt verklaard, ontvang je een rijgeschiktheidsattest. Dat attest is maximaal vijf jaar geldig, maar de arts kan om medische redenen een kortere geldigheidsduur bepalen. Lees de officiële Medex-procedure voor het rijgeschiktheidsattest.
Stap 3: leren rijden met Model 3 of via een rijschool
Na je theorie-examen en medische keuring kun je kiezen tussen vrije begeleiding en een erkende rijschool.
Vrije begeleiding met Model 3
Voor een voorlopig rijbewijs Model 3 moet je:
- minstens 18 jaar zijn;
- geslaagd zijn voor het geldige theorie-examen;
- een geldig rijbewijs B hebben;
- een geldig rijgeschiktheidsattest voor groep 2 hebben;
- één of twee geldige begeleiders aanduiden.
Model 3 is 12 maanden geldig. Je moet minstens één maand oefenen voordat je het praktijkexamen mag afleggen.
Tijdens het oefenen moet je altijd vergezeld zijn door minstens één geregistreerde begeleider of een gebrevetteerde rijinstructeur. Er mogen maximaal twee andere personen aanwezig zijn: twee begeleiders, of één begeleider en één passagier.
Voorwaarden voor een begeleider
Een begeleider moet onder meer:
- minstens 24 jaar zijn;
- in België ingeschreven zijn;
- minstens zes jaar houder zijn van een geldig Belgisch of Europees rijbewijs voor de betrokken categorie;
- tijdens de laatste drie jaar niet vervallen zijn verklaard van het recht tot sturen, tenzij alle opgelegde herstelonderzoeken zijn voltooid;
- voldoen aan de beperkingen rond het gelijktijdig begeleiden van andere kandidaten.
Voor een opleiding met Code 95 moet de begeleider zelf ook over een geldig bewijs van vakbekwaamheid beschikken.
Nachtbeperking voor kandidaten jonger dan 24 jaar
Ben je jonger dan 24? Dan mag je met Model 3 niet rijden tussen 22.00 en 06.00 uur op vrijdag, zaterdag, zondag, wettelijke feestdagen en de avond vóór een wettelijke feestdag.
Dat is geen algemeen verbod om tijdens het weekend te rijden. Buiten deze nachtelijke uren mag je wel oefenen wanneer aan alle andere voorwaarden is voldaan.
Opleiding via een erkende rijschool
Kies je voor een erkende rijschool, dan moet je minstens 8 uur praktijkonderricht volgen. Daarna ontvang je een getuigschrift waarmee je het praktijkexamen met het voertuig van de rijschool kunt afleggen.
Stap 4: het praktijkexamen C of C1
Praktijkexamen zonder Code 95
Het standaard praktijkexamen bestaat uit een proef op privéterrein en een proef op de openbare weg.
Op het privéterrein moet je vier manoeuvres uitvoeren:
- voorafgaande controles;
- in rechte lijn achteruitrijden;
- achteruitrijden tot tegen een laadkaai;
- achteruit in een garage rijden.
Pas nadat je voor het privéterrein bent geslaagd, mag je de proef op de openbare weg afleggen. Het geslaagde resultaat van het privéterrein blijft één jaar geldig. De proef op de openbare weg duurt minimaal 45 minuten.
Praktijkexamen met Code 95
Met Code 95 bestaat het praktische examen uit:
- de manoeuvres op privéterrein;
- de praktische proef basiskwalificatie;
- de proef op de openbare weg.
Tijdens de praktische basiskwalificatie wordt onder meer gecontroleerd of je praktijksituaties aankunt rond lading en ladingzekering, fysieke risico’s bij laden en lossen, het voorkomen van criminaliteit en illegaal vervoer, optreden in noodsituaties en het correct gebruiken van schade- en vervoersdocumenten.
De proef op de openbare weg duurt bij het traject met Code 95 minimaal 90 minuten.

Code 95: wanneer is het verplicht?
Code 95 is in principe verplicht wanneer je beroepsmatig rijdt met een voertuig waarvoor C, C1, CE of C1E vereist is.
Er bestaan onder voorwaarden vrijstellingen, onder meer voor:
- niet-commercieel vervoer van personen of goederen;
- voertuigen met een toegelaten maximumsnelheid van maximaal 45 km/u;
- bepaalde voertuigen van defensie, civiele bescherming, brandweer, politie en medische hulpdiensten;
- voertuigen die worden getest, hersteld of onderhouden en nog niet in gebruik zijn genomen;
- vervoer tijdens noodsituaties, reddingsoperaties of niet-commerciële humanitaire hulp;
- vervoer van materiaal, uitrusting of machines die je voor je eigen beroep nodig hebt, wanneer rijden niet je hoofdactiviteit is;
- bepaalde activiteiten binnen landbouw, tuinbouw, bosbouw, veeteelt en visserij, wanneer aan de afstands- en activiteitsvoorwaarden is voldaan.
Heb je C, C1, CE of C1E behaald vóór 10 september 2009? Dan kun je onder de regels van verworven rechten vrijgesteld zijn van de initiële basiskwalificatie. Je moet wel aan de nascholingsvoorwaarden voldoen om een geldige Code 95 te behouden.
Vrijstellingen hangen af van het voertuiggebruik en niet alleen van je beroep. Controleer daarom altijd de officiële federale voorwaarden voor Code 95.
Hoe lang blijft Code 95 geldig?
Code 95 is vijf jaar geldig. Om de code te verlengen, moet je binnen elke periode van vijf jaar 35 uur nascholing volgen bij een erkend opleidingscentrum.
Dat komt overeen met vijf modules van telkens zeven uur. Het programma moet voldoende gevarieerd zijn en de drie officiële inhoudsgroepen behandelen:
- rationeel rijden volgens de veiligheidsvoorschriften;
- toepassing van de geldende voorschriften;
- gezondheid, verkeers- en milieuveiligheid, dienstverlening en logistiek.
Daarnaast moet het programma minstens een module over defensief of zuinig rijden en een module over verkeersveiligheid bevatten. De module defensief of zuinig rijden omvat minimaal drie uur praktisch rijonderricht achter het stuur. Bekijk de officiële Vlaamse nascholingsvoorwaarden voor Code 95.
Officiële examenkosten in Vlaanderen in 2026
Onderstaande bedragen zijn de officiële examencentrumtarieven. Kosten voor een rijschool, lesvoertuig, begeleider, oogarts, gemeentelijke afgifte of bijkomende medische onderzoeken zijn niet inbegrepen.
| Examen of onderzoek | Officieel tarief 2026 |
| Standaard theorie-examen C/C1 | € 23 |
| Volledig standaard praktijkexamen C/C1 | € 69 |
| Alleen openbare weg bij een herkansing | € 57 |
| Code 95 – meerkeuzevragen | € 78 |
| Code 95 – casestudy’s | € 66 |
| Code 95 – mondeling examen | € 136 |
| Totaal theoretische Code 95-examens | € 280 |
| Praktijk C/C1 met Code 95, gecombineerd op dezelfde dag | € 299 |
| Praktijk C/C1 met Code 95, onderdelen afzonderlijk afgelegd | € 326 |
| Medisch onderzoek bij Medex | € 88,31 inclusief btw |
Bij het gecombineerde praktische Code 95-tarief van € 299 worden de manoeuvres, de praktische basiskwalificatie en de proef op de openbare weg binnen het toepasselijke gecombineerde traject afgelegd. Wanneer de betrokken onderdelen afzonderlijk worden afgelegd, bedraagt het totaal € 326.
Bron: officiële GOCA-tarieven vanaf 1 januari 2026.
Praktisch stappenplan voor je vrachtwagenrijbewijs
Zonder Code 95
- Leg vanaf 17 jaar en 9 maanden het standaard theorie-examen af.
- Laat een oogonderzoek en medische keuring voor groep 2 uitvoeren.
- Zorg dat je een geldig rijbewijs B hebt.
- Kies voor Model 3 of minstens 8 uur opleiding bij een erkende rijschool.
- Oefen met Model 3 minimaal één maand.
- Leg de proef op privéterrein af.
- Leg de proef op de openbare weg af.
- Vraag je definitieve rijbewijs aan bij de gemeente.
Met Code 95
- Zorg dat je een geldig rijbewijs B hebt.
- Slaag voor de drie theoretische Code 95-proeven.
- Doorloop het oogonderzoek en de medische keuring voor groep 2.
- Kies voor Model 3 of minstens 8 uur opleiding bij een erkende rijschool.
- Slaag voor de manoeuvres op privéterrein.
- Slaag voor de praktische basiskwalificatie.
- Slaag voor de proef op de openbare weg van minimaal 90 minuten.
- Laat je rijbewijs met Code 95 afleveren door de gemeente.
Veelgestelde vragen over rijbewijs C
Hoeveel vragen krijg je op het standaard theorie-examen C?
Het standaard theorie-examen bevat 50 vragen met telkens 2 of 3 antwoordmogelijkheden. Je krijgt maximaal 50 minuten en moet minstens 41/50 behalen.
Hoe lang blijft het theorie-examen geldig?
Een geslaagd standaard theorie-examen C/C1 blijft drie jaar geldig. Bij het gecombineerde Code 95-examen blijft een vrijstelling voor elk afzonderlijk geslaagd theorieonderdeel eveneens drie jaar geldig.
Heb ik rijbewijs B nodig om aan rijbewijs C te beginnen?
Je kunt het standaard theorie-examen vanaf 17 jaar en 9 maanden afleggen. Voor Model 3, de praktische opleiding en het praktijkexamen heb je een geldig rijbewijs B nodig. Voor het gecombineerde theorie-examen met Code 95 moet je al rijbewijs B hebben.
Kan ik rijbewijs C op 18 jaar behalen?
Met Code 95 kun je categorie C vanaf 18 jaar behalen. Zonder Code 95 is C1 vanaf 18 jaar mogelijk, maar geldt voor categorie C normaal een minimumleeftijd van 21 jaar.
Hoe zwaar mag de aanhangwagen zijn met rijbewijs C?
Met C of C1 mag je een aanhangwagen met een MTM van maximaal 750 kg trekken. Voor een aanhangwagen of oplegger van meer dan 750 kg heb je respectievelijk CE of C1E nodig.
Is de aanhangwagen met CE onbeperkt?
Nee. CE heeft niet dezelfde totale grens van 12.000 kg als C1E, maar de toegelaten massa blijft altijd beperkt door de technische voertuiggegevens, inschrijving, homologatie en geldende wettelijke massalimieten.
Hoe lang is Model 3 geldig?
Het voorlopige rijbewijs Model 3 is 12 maanden geldig. Je moet minstens één maand oefenen voordat je het praktijkexamen mag afleggen.
Mag je met Model 3 tijdens het weekend rijden?
Ja, maar kandidaten jonger dan 24 mogen op vrijdag, zaterdag, zondag, wettelijke feestdagen en de avond vóór een wettelijke feestdag niet rijden tussen 22.00 en 06.00 uur.
Hoeveel manoeuvres moet je uitvoeren voor rijbewijs C?
Voor C/C1 voer je vier manoeuvres uit: voorafgaande controles, in rechte lijn achteruitrijden, achteruitrijden tot tegen een laadkaai en achteruit in een garage rijden.
Is een opleiding van 280 uur verplicht voor Code 95?
Nee. Voor het Vlaamse examentraject bestaat geen algemene verplichte initiële opleiding van 280 uur. Het bedrag van € 280 is het totale officiële tarief van de drie theoretische Code 95-examens.
Hoe lang blijft Code 95 geldig?
Code 95 is vijf jaar geldig. Voor een verlenging moet je binnen die periode 35 uur erkende nascholing volgen en blijven voldoen aan de medische voorwaarden.
Meer lezen:
Examenvormen, tarieven en regels kunnen wijzigen. Controleer vlak voor je examen altijd de actuele informatie van GOCA Vlaanderen, Vlaanderen.be en de bevoegde federale diensten.